เกี่ยวกับบ้านคนรักษ์นก ... กลับไปหน้าปก

เกี่ยวกับภาพสัญลักษณ์

สีเขียว : ซึ่งเราใช้แทนความหมายของธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ บริบูรณ์ไปด้วย ส่ำสัตว์และพรรณพืช

ภาพบรรยากาศคนส่องนก : ก็จะเป็นส่วนที่เราแสดงให้เห็นถึงเจตนารมณ์ที่แน่วแน่ของเราในเรื่องการ อนุรักษ์นกและธรรมชาติ รวมทั้ง การให้ความรู้ต่างๆ เกี่ยวกับนก สู่ผู้คนในชุมชนห่างไกล ที่น้อยโอกาสจะได้รับรู้คุณค่าที่แท้จริงของนกและธรรมชขาติ

บ้านคนรักษ์นก เป็นบ้านที่ดำเนินการเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจในเรื่องนกและธรรมชาติ เป็นกลุ่มคนทำสื่อ ที่ไม่ใช่เพื่อขายเอาผลกำไร หากแต่เป็นกลุ่มคนที่อุทิศตนเพื่อการอนุรักษ์นกและถิ่นอาศัยของนกในธรรมชาติ โดยเริ่มต้นดำเนินงาน เมื่อ เดือน พฤศจิกายน 2548 เป็นต้นมา มีที่ตั้งอยู่ที่ 28 หมู่ 6 ต.ปิงโค้ง อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ มีโครงการที่กำลังดำเนินงานอยู่คือ ศูนย์ข้อมูลดูนก ตั้งอยู่ที่ เชียงดาว ฮิลล์ รีสอร์ท เป็นศูนย์ที่ให้บริการข้อมูลแหล่งดูนก ในเขตอำเภอเชียงดาว อำเภอฝาง และอำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ แก่นักดูนก นักปักษีวิทยา และนักท่องเที่ยวผู้สนใจทั่วไป รวมทั้งดำเนินกิจกรรมดูและศึกษาเรื่องนกแก่กลุ่มเยาวชนในพื้นที่อำเภอเชียงดาวด้วย

เจตนารมณ์

บนโลกสีน้ำเงินใบนี้ มีสิ่งมีชีวิตหลากหลายสายพันธุ์ อาศัยอยู่ร่วมกันอย่างถ้อยทีถ้อยอาศัย พึ่งพากันและกันเป็นเครือข่ายเชื่อมโยงสัมพันธ์กันอย่างแนบแน่น ซึ่งทั้งหมดนี้เรามักจะเรียกรวมกันว่าระบบนิเวศ

หนึ่งในระบบนิเวศที่สำคัญอย่างหนึ่ง ก็คือนก นกจึงเป็นทรัพยากรชีวภาพที่มีความสำคัญต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะช่วยให้ระบบนิเวศดำรงอยู่ได้อย่างสมดุล นกที่กินแมลงเป็นอาหารช่วยกับจัดแมลงได้วันละหลายล้านตัว ส่วนนกล่าเหยื่อจำพวกเหยี่ยวและนกเค้าช่วยลดจำนวนหนูนาที่ทำลายผลผลิตของเกษตรกร หรือนกที่กินผลไม้เป็นอาหาร เช่น นกปรอด นกโพระดก นกเงือก เมื่อนกเหล่านี้ถ่ายมูลที่มีเมล็ดพืชปนออกมา จะช่วยกระจายพันธุ์พืชไปตามถิ่นต่างๆ ขณะที่นกกินปลีหรือนกเขียวก้านตองที่กินน้ำหวานจากเกสรดอกไม้ ก็ช่วยนำเกสรจากดอกหนึ่งไปผสมกับอีกดอกหนึ่ง ซึ่งสิ่งเหล่านี้นับเป็นประโยชน์ทั้งทางตรงและทางอ้อมที่มนุษย์เราได้รับจากนก

นับวันประชากรนกในธรรมชาติยิ่งจะลดจำนวนลงอย่างรวดเร็ว หลายชนิดสูญพันธุ์ไปด้วยสาเหตุจากการล่าและจับมาขายเป็นสินค้า และอีกจำนวนไม่น้อยที่สภาพธรรมชาติอันเป็นแหล่งอาศัยหากินที่เคยสมบูรณ์ถูกทำลายเพื่อเปลี่ยนเป็นพื้นที่เกษตรกรรมและชุมชนเกือบหมดสิ้น นกที่อาศัยอยู่ตามป่าก็ล้วนตกอยู่ในสถานการณ์อันเลวร้ายเช่นกัน เพราะการตัดไม้ทำลายป่าเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้นกกว่า 70-80 เปอร์เซ็นต์ ต้องลดจำนวนลงจนใกล้สูญพันธุ์

ดังนั้นการไม่นำนกมาเลี้ยงหรือบริโภค รวมทั้งไม่ซื้อนกมาปล่อย ก็เป็นการสนับสนุนการอนุรักษ์นกเช่นกัน เพราะตราบใดที่มีการเลี้ยงนกหรือซื้อนก นกในธรรมชาติก็จะถูกจับมาขายมากขึ้น ดังนั้นหากต้องการชื่นชมนก ควรใช้วิธีชักจูงนกเข้ามาอาศัยอยู่ในบริเวณบ้าน โดยการปลูกต้นไม้และจัดสวนให้เป็นแหล่งอาศัยอันอบอุ่นของนก หรือควรออกไปดูนกในธรรมชาติก็จะยิ่งทำให้ได้รับความเพลิดเพลินตลอดจนได้รับความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับนกและธรรมชาติที่ถูกต้องด้วย

ที่อยู่ บ้านคนรักษ์นก 28 หมู่ 6 ต.ปิงโค้ง อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ 50170 โทร 08-6196-4018 อีเมล์ boontaan@birderhouse.com

โครงการ สื่อรณรงค์เพื่อการอนุรักษ์นกและธรรมชาติ

การจัดสถานภาพทรัพยากรชีวภาพของประเทศไทยตามเกณฑ์ใหม่ของสหพันธุ์นานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ หรือ IUCN เมื่อ ปี พ.ศ. 2539 ได้จัดสถานภาพนกในเมืองไทยไว้ดังนี้

จากข้อมูลดังกล่าว ทำให้หลายฝ่ายได้มีการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์กันอย่างแข็งขัน และนั่นก็หาใช่เพียงพอไม่ หากผู้คนยังขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับนกและธรรมชาติอย่างถูกต้อง นอกจากนั้น ภัยที่เกิดจากการล่าและทำลายถิ่นอาศัยของนก ก็ยังคงตอกย้ำความผิดพลาดเกินกว่าจะเยียวยา เพราะการทำลายป่าไม้เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้นกในประเทศไทยถึง 2 ใน 3 ต้องลดจำนวนลงจนเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ และการกระทำที่เป็นอันตรายนี้ก็ยังคงดำเนินการต่อไปเรื่อยๆ โดยไม่แยแสต่อผลกระทบที่เกิดขึ้นและทวีความรุนแรงขึ้นทุกขณะ ดังจะเห็นได้อย่างชัดเจน จากภัยพิบัติธรรมชาติ ต่างๆ เป็นต้น

นกเป็นดังทรัพยากรที่มีความสำคัญต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ช่วยให้ระบบนิเวศดำรงอยู่ได้อย่างสมดุล ซึ่งพอจะสรุปคุณค่าของนกได้ดังนี้คือ นกช่วยผสมเกสร นกช่วยแพร่กระจายพันธุ์พืช นกช่วยกำจัดศัตรูพืช นกช่วยกำจัดซากสัตว์ และนอกจากนั้นนกยังเป็นดัชนีชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าด้วย เช่น นกเงือก เพราะนกเงือกจะอาศัยอยู่เฉพาะในป่าดงดิบเท่านั้น หากป่าดงดิบถูกทำลายจนหมดสิ้น นกเงือกก็ต้องสูญพันธุ์ตามไปด้วย

บุญตาล สิงห์คำ
นรินทร์ อินชัย
อภิเชษฐ์ ทิพวงค์
จิราพร บุตรพรม
นุชจรีย์ ศรีสุข
ศรินยา บุญยง
วนิดา นันทะจันทร์
ประภาวิชย์ นันทะจันทร์