ความเป็นมาของเชียงดาว
เชียงดาวเป็นชื่อที่ปรากฏอยู่ในหลักฐานทางประวัติศาสตร์ มีเอกสารที่กล่าวถึงเมืองเชียงดาว อาทิ พงศาดารโยนก
อำเภอเชียงดาวหรือเมืองเชียงดาว ตามที่ได้กล่าวไว้ในพงศาวดารโยนกว่า เป็นเมืองที่พระเจ้าเม็งราย (มังราย) มหาวีระกษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านนาซึ่งเสวยราชสมบัติในนครเชียงใหม่ ได้ยกให้เป็นความชอบในราชการสงครามแก่เจ้าไชยสงครามโอรสองค์ที่ 2 ครั้นเมื่อเจ้าเม็งรายทราบข่าวจากคนสอดแนมที่เข้าไปสอดแนมอยู่ที่เมืองหริภุญชัยว่า พญาเบิกยกทัพจากเขลางค์นครเพื่อตีเอาเมืองหริภุญชัยและเวียงกุมกาม
พระเจ้าเม็งรายจึงรับสั่งให้ขุนครามราชโอรส (ก่อนจะมาเป็นเจ้าไชยสงคราม) ซึ่งปกครองเมืองเชียงราย ยกทัพไปตั้งรับกองทัพพญาเบิกที่เวียงกุมกาม กองทัพพญาเบิกพ่ายแพ้แตกทัพหนีไป จากการที่ขุนครามฯ รบชนะพญาเบิก พระเจ้าเม็งรายจึงรับสั่งให้มีการสมโภชพระราชโอรส 7 วัน แล้วสถาปนาเป็นเจ้าไชยสงคราม พระราชทานเครื่องอุปโภคบริโภค ให้ไปครองเมืองเชียงรายและยกเมืองเชียงดาวให้เป็นบำเหน็จอีกเมืองหนึ่ง
พงศาวดารกล่าวถึงเมืองเชียงดาวอีกว่า คราวที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราชและสมเด็กพระเอกาทศรถเสด็จกรีฑาทัพหลวงจะไปตีอังวะ ได้เสด็จผ่านเมืองเชียงดาวไปยังเมืองหางและสวรรคตที่เมืองหาง ส่วนสมเด็จพระเอกาทศรถเสด็จยกทัพไปเมืองฝางเข้าสู่เขตไทยใหญ่
จากเรื่องราวที่พอจะสืบค้นได้นี้ พอสรุปได้ว่า เมืองเชียงดาว เป็นเมืองเก่าแก่โบราณเมืองหนึ่ง มีอายุน้อยที่สุด 710 ปี (นับจนถึง พ.ศ.2550) มีการสัญนิฐานว่า ในช่วงเวลานับร้อยๆ ปีนี้ เมืองเชียงดาวคงประสบภัยสงคราม ทำให้เป็นเมืองร้างไปหลายครั้งและอาจก่อตั้งขึ้นมาอีกหลายครั้งเหมือนกับเมืองเชียงใหม่และหัวเมืองอื่นๆ
จนกระทั่งประมาณ 100 ปี มานี้เอง ซึ่งตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในสมัยนั้นเป็นสมัยปฏิรูปการปกครองในหัวเมืองรอบนอกแบบมณฑลเทศาภิบาล ประมาณ พ.ศ.2442-2476 ส่วนกลางมีแบบการปกครองตามอย่างอารยประเทศ เมืองเชียงดาวก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของมณฑลพายัพ มีข้าหลวงจากส่วนกลางมาปกครอง ให้มีเงินเดือน ครั้นต่อมาจนสมัยรัชการที่ 7 ตั้งแต่ พ.ศ.2469 เป็นต้นมา ตำแหน่งเจ้าเมืองใดว่างก็ไม่ทรงโปรดเกล้าแต่งตั้งอีก เจ้าเมืองใดยังมีชีวิตอยู่ก็โปรดพระราชทานเงินเดือนเลี้ยงชีพต่อไป
ครั้นหลังการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองปี พ.ศ.2475 การจัดการมณฑลเทศาภิบาลเลิกไป เมืองเชียงดาวก็กลายสถานะเป็นอำเภอเชียงดาว มีนายอำเภอคนแรกคือ เจ้าราชบุตร ซึ่งเป็นบุตรของเจ้าเมืองเชียงดาวคนก่อน และยังคงมีนายอำเภอปกครองรุ่นต่อรุ่นจนถึงปัจจุบัน

สภาพภูมิศาสตร์ของเมืองเชียงดาว
ที่ตั้งของที่ทำการอำเภอเชียงดาว ตั้งอยู่ที่ถนน เชียงใหม่ฝาง หมู่ที่ 6 ต.เชียงดาว อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ เมืองเชียงดาวตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจังหวัดเชียงใหม่ ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ 72 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมด 2,052 ตารางกิโลเมตร
อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตอำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่และชายแดนสหภาพพม่า ด้านเมืองจ๊อด เมืองหลวงของรัฐฉาน
ทิศใต้ ติดต่อกับเขตอำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่
ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตอำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่
ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตอำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่
ปัจจุบัน อำเภอเชียงดาว ประกอบไปด้วย 7 ตำบล คือ ตำบลเชียงดาว ตำบลแม่นะ ตำบลเมืองนะ ตำบลเมืองงาย ตำบลปิงโค้ง ตำบลทุ่งข้าวพวง ตำบลเมืองคอง
ลักษณะภูมิประเทศ
พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา มีพื้นที่ราบสำหรับใช้เป็นที่ทำกินอยู่ระหว่างภูเขาประมาณ 20,625 ไร่ นอกนั้นมีสภาพเป็นป่าเขา สภาพป่าส่วนใหญ่เป็นป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรังและป่าสัก
สภาพอากาศ
ท้องที่เมืองเชียงดาว มี 3 ฤดู เช่นเดียวกับท้องที่อื่นๆ ในช่วงเดือนกรกฎาคมถึงเดือนกันยายนเป็นช่วงเดือนที่ฝนตกชุกที่สุด ฤดูหนาวมีช่วงระยะเวลานานมากตั้งแต่ช่วงเดือนตุลาคมถึงเดือนมกราคม ช่วงนี้จะมีอากาศหนาวจัด ส่วนฤดูร้อนสภาพอากาศแห้งแล้งมากช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายน แต่อากาศไม่ค่อยร้อนมากนัก อุณหภูมิสูงสุดประมาณ 25 องศาเซลเซียส
ลำน้ำสำคัญ
และยังมีห้วยต่างๆ ที่สำคัญที่มีต้นกำเนิดในท้องที่แล้วไหลสู่แม่น้ำปิง เช่นห้วยแม่ก๊ะ ห้วยแม่งาย ห้วยแม่แมะ และห้วยน้ำซุ้ม ชาวบ้านต่างก็นำน้ำมาใช้ในพื้นที่การเกษตรเป็นส่วนใหญ่
ทรัพยากรธรรมชาติ
ทรัพยากรป่าไม้ เมืองเชียงดาวนั้นส่วนใหญ่เป็นป่าเบญจพรรณซึ่งมีอยู่ทั่วไป ยังมีไม้สักมีมากในพื้นที่ ตำบลเมืองคอง ตำบลปิงโค้ง ตำบลเมืองนะ ซึ่งมีการทำไม้สักและไม้กระยาเลยมากที่สุด
ย้อนกลับ ถัดไป
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |